6.02.2012

Samağar Noyan Kimdir?

Ne kadar ilginç ve güzel bir coğrafyada yaşıyoruz, bir bilseniz. Şimdi size Bünyan ilçesinin Samağar ( ya da Samağır) köyünün adının nereden kaynaklandığını anlatacağım.
Gerçekten tarih kokan ve geçmişin buram buram yaşandığı bir coğrafyada yaşadığımızı göreceksiniz.

SAMAĞAR NOYAN 730 YIL ÖNCEKİ ANADOLU VALİSİDİR
Samağar Noyan, 1265-1277 yıllarında Abaka Han tarafından görevlendirilmiş ve İlhanlı Komutanı sıfatı ile Anadolu’yu yönetmiş bir emirdir, yani Anadolu Valisidir. Samağar Noyan, 13. Yüzyılda İlhanlılar adına Kayseri’yi merkez yaparak Anadolu’yu yönetmiştir.
SAMAĞAR NOYAN, TÜRKİSTANLI CESUR BİR TÜRK
Prof.Dr.Zeki Velidi Togan, Samağar Noyan için Kara Tatar kabilesinin tümen beyi olduğunu ifade ederken, Prof.Dr.Ahmet Temir, Samağar Noyan’ın Türkistanlı cesur bir Türk olduğunu anlatır ve Samağır isimli bir Tunguz obası olduğundan bahseder.
SAMAĞIR İSİMLİ YER ADLARI BİRÇOK YERDE VAR
Samağır isimli yer adları Türkistan coğrafyasında da var. Hocent ile Ahsikat (Hocent – Nemengan yolu üzerinde) bugün bile adını muhafa eden Samağır isimli bir köy vardır.
Anadolu coğrafyasında ise Çoruh Havzasında (Ardahan) ve Artvin’de (Artvin – Ardanuç) Samağır adını taşıyan köyler mevcut olduğu gibi Tortum’da Samağar Kalesi isimli bir mevkii de var.
MEVLEVİ KAYNAKLARI SAMAĞAR NOYAN’I “ADALETTE EMSALİ GÖRÜLMEMİŞ HÜKÜMDAR” OLARAK ÖVÜYOR
Samağar Noyan hakkında Aksarayi: “Adil emir ve kâmil yarguçı idi” diyerek onun halka adaletle davrandığından ve halktan gasp edilen malların halka iade edilmesini sağladığı için halkın muhabbetini kazandığından bahsediyor. Samağar Noyan, 1265-1277 yılları arasında Müslüman olan bir noyandır. Mevlana’nın oğlu Sultan Veled, her beyitin sonu: “Beyimiz bizi unutma” nakaratlı bir kaside yazmış ve Samağır Noyan’a ithaf etmiştir. Sultan Veled, Samağır Noyan’ı akıl ve adalette örneği pek nadir görülen bir insan, ezelden seçilmiş bir hükümdar olarak vasıflandırıyor ve “Samağır Ağa” diye isimlendiriyor.
HALKIN ABDURRAHMAN GAZİ TÜRBESİ DEDİĞİ YER SAMAĞAR NOYAN’IN TÜRBESİ Mİ?
Prof.Dr.Faruk Sümer, Bünyan’ın Samağır köyünün adının Anadolu Valisi Samağar Noyan’dan geldiğini kesin bir dille ifade ediyor ve Memlük Ordusu, Anadolu’ya girmeden önce Samağar Noyan’ın bu dağlara yerleştiğini ve Anadolu’yu yeni bir kardeş kavgasına itmediğini ifade ediyor.
Prof.Dr.Ahmet Temir ise, Kayseri’nin Samağır köyünün kesin bir şekilde Samağır Noyan’la ilgisi vardır derken 16. Yüzyıl kayıtlarında köyde Samağır adını taşıyan insanların yaşadığına dikkat çekiyor ve bütün bunlar Samağır Noyan’dan kalan hatıralardır diyor.
Prof.Dr.Harun Güngör ise köyde halkın Abdurrahman Gazi dediği türbeyi Samağar Sultan Türbesi (Kümbeti)” olarak isimlendiriyor. Tabii ki Samağır Noyan’ın Müslüman olduktan sonra Abdurrahman adını alması da mümkündür.
SAMAĞIR NOYAN İSLAM EFSANELERİNE BİLE GEÇTİ
Efsaneye göre, Mecit Paşa ile Avşarların yeğeni Kozanoğlu cenge tutuşmuşlardır ve Türkmen beylerini Mecit Paşa sıkıştırır ve gözlerinin yaşına bakmaz. Avşar Türkmenleri derler ki, Mecit Paşa’ya karşı Kozanoğlu’nun imdadına Zamantı’dan üç kişi yardıma gelmiştir.
Bu üç kişi kimdir? İçlerinden en büyüğü Melik Gazi, Pınarbaşı’nın Melikgazi köyünden kalkıp gelmiştir. İkincisi Karadayı’dır. Yani Karatay Kervansarayını yaptıran Selçuklu Emiri Celaleddin Karatay’dır. Üçüncü kişi ise Bünyan’ın Samağır köyünde yatan Anadolu Valilerinden Samağır Noyan’dır. Avşar Türkmenleri ona Samağır Dede diyorlar. Samağar Dede, bembeyaz giysileri ile Mecit Paşanın askerlerinin gözüne gözükür.
Prof.Dr.Kemal Göde, burada Samağır Dede sözüne dikkat çekiyor. Çünkü, Samağır, bu efsanede köy adı olarak değil de kişi adı olarak geçiyor.
Efsane şöyle bitiyor. Bu üç mübarek zat, Kozanoğlu’na yardım etmişler ve böylece Mecit Paşa, geri çekilmek zorunda kalmış ve Türkmenlere zulüm önlenmiştir.
S.Burhanettin AKBAŞ

Soma Toplumsal Dönüşüm Projesine destek olun!

0 yorum:

Yorum Gönder